Lights
Profile Head

សីលធម៌

...

Ask question, post article, write experience get Point, learn more on Point Center

Page: 1 of 3

2018-08-31 17:25

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី៧)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

សំណួរ

១. ក. គ្រួបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹង ។ ចូរបកស្រាយពន្យល់ ។

ខ. តើគ្រូបង្រៀនមានភារកិច្ចអ្ចីខ្លះ ? ចូរបកស្រាយពន្យល់ ។

២. ក​. អ្វីទៅដែលហៅថា “ មាតុប្រទេស “  ? ក្នុងនាមជាយុវជនខ្មែរ តើប្អូនត្រូវ​បណ្ដុះគំនិតស្នេហាជាតិ និងជាតិនិយមដូចម្ដេចខ្លះ ?

ខ. ក្នុងនាមអ្នកជាបេក្ខជនប្រលង ជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន តើអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ ដើម្បីឲ្យក្លាយខ្លូនជាពលរដ្ឋល្អ យុវជនល្អ ជាទំពាំងស្នងឬស្សី ស្ថិតនៅក្នុងក្ដីសង្ឃឹ​មរបស់ប្រទេសជាតិទៅអនាគត ?

ចម្លើយ

១. ក. គ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹង​ព្រោះគ្រូបង្រៀនជាអ្នកកសាដធនធានមនុស្ស ។

វិស្វករនៃព្រលឹង វិស្វករ+ព្រលឹង

  • វិស្វករ គឺជាអ្នកឲ្យសម្រេចពលរដ្ឋ ( ពលកម្មរូបរាងកាយ និងខួរក្បាល )
  • ព្រលឹង គឺជាវិញ្ញាណដែលមិនចេះបាត់បង់ ។

      ដូចជាវិស្វករនៃព្រលឹង គឺជាអ្នកធ្វើឲ្យបញ្ញាញាណមានរីកចម្រើនឈ្លាសវៃ ។

      វិស្វករនៃព្រលឹង គឺជាអ្នកអប់រំកសាងប្រាជ្ញាស្មារតីរបស់មនុស្សជាតិជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញ សេចក្ដីសុខ និងការរីកចម្រើន ក្នុងជីវភាពរបស់មនុស្សជាតិ ។

  • គ្រូបង្រៀនជាគ្រួពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាលរោគល្ងង់ខ្លៅរបស់មនុស្សជាតិទូទៅ
  • គ្រូបង្រៀនជាឃ្លំាងនៃបញ្ញាញាណរបស់មនុស្សនិងជាអ្នកកសាងគ្រឹះនៃជីវិតតបស់មនុស្ស
  • គ្រូបង្រៀនជាជនគំរូនៅក្នុងសង្គម សម្រាប់មនុស្សជាតិយកគំរូតាម ។

. ភារកិច្ចរបស់គ្រូបង្រៀនមាន ៥ ប្រការគឺ

    ១. ត្រៀមមុនពេលបង្រៀន

  • ត្រៀមមេរៀនសម្រាប់បង្រៀន
  • ស្រាវជ្រាវឯកសារនានា​
  • ត្រៀមសំណួរចម្លើយជាមុន
  • ធ្វើកិច្ចតែងការបង្រៀនឲ្យទៀតទាត់ មានលក្ខណៈទំនើប​
  • ត្រៀមរៀបចំសម្ភារឧបទេសសម្រាប់ការបង្រៀន
  • ជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្ដតាមពេលវេលា

     ២. ដឹកនាំការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស ដោយបង្រៀនឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមកិច្ចតែងការ គោរពពេលវេលា​ គោរពគោរពនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនិងអនុវត្តឲ្យបានល្អនូវបទបញ្ជារបស់ថ្នាក់លើ ។

    ៣. លើកទឹកចិត្តសិស្សឲ្យចូលរួមគ្រប់សកម្មភាព ក្នុងថ្នាក់សាលានិងសង្គម ។

    ៤. វាយតម្លៃលើកិច្ចការឲ្យបានត្រឹមត្រូវដោយដាក់កិច្ចការឲ្យសិស្សធ្វើនិងផ្ដល់បទពិសោធន៍ឲ្យសិស្សរក្សាសាមគ្គីភាពព្រមទាំងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសិស្ស ។

    ៥. ស័្វយសិក្សាពេញមួយជីវិតដើម្បីក្លាយជាគ្រួដែលមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ដ និងមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ ។

២. ក. អត្តន័យ “ មាតុប្រទេស “

  • មាតុប្រទេស ៖ មាតុ+ប្រទេស
  • មាតុ ៖ កំណើត
  • មាតុប្រទេស ៖ គឺជាតិជាទីស្រលាញ់  ជាប្រទេសកំណើតដែលមនុស្សទាំងឡាយធ្លាប់រស់នៅជាមួយគ្រួសាររបស់ខ្ខួនតាំងពីកំណើតមកម្លេះ ។

បណ្ដុះគំនិតស្នេហាជាតិ

  • គឺស្នេហាមាតុភូមិ ស្នេហាទឹកដី ភ្នំ ទន្លេ ព្រៃព្រឹក្សា សម្បត្ដិវប្បធម៌ដែលខ្លួនធ្លាប់ស្គាល់ថាជារបស់ខ្លួនពិត ។
  • បណ្ដុះគំនិតដល់កុមារយុវជន​ អប់រំពួកគេឲ្យ ស្រលាញ់ទឹកដី ភូមិកំណើតរបស់គេគ្រប់ៗគ្នា ។
  • អប់រំពួកគេឲ្យមានចំណង់ចំណង់ចិត្តចង់រស់នៅក្នុងស្រុកកំណើតដែលមានអនុស្សាវរីយ៍រាប់មិនអស់ ដែលពូកគេពុំអាចបំភ្លេចបាន ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងទីកន្លែង និងលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្រ្ដរបស់ពួកគេ ។
  • បណ្ដុះមនោសញ្ចេតនាឲ្យពួកគេស្រលាញ់ មាតុភូមិ ភាសា​ អក្សរសាស្រ្ដ អក្សរសាស្រ្ដ សិល្បៈ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ដ៏ល្អរបស់ខ្លូន ។
  • អប់រំពួកគេឲ្យស្រលាញ់សម្បត្តិវប្បធម៌ធម្មជាតិនិងស្គាល់ពីតម្លៃនិងការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងនោះ
  • អប់រំឲ្យមានមនសិការផ្នត់គំនិតស្រលាញ់ពលកម្មហ៊ានពលលើជីវិតដើម្បីប្រទេសជាតិ ។

បណ្ដុះគំនិតជាតិនិយម

  • ស្រលាញ់ជាតិខ្លួន ស្រលាញ់ប្រវត្តិសាស្រ្ដ ភូមិសាស្រ្ដទឹកដី
  • មានគំនិតច្នៃប្រឌិត កសាងខ្លួនកសាងប្រទេសជាតខ្លួនឲ្យក្លាយទៅជានិតិរដ្ឋ ពោលគឺប្រទេសដែលមានអរិយធម៌ខ្ពស់
  • អប់រំឲ្យគុណសម្បត្តិជាអ្នកសេ្នហាជាតិ
  • ត្រូវបំពេញវីរសកម្មភាពដើម្បីប្រកបដោយសមត្ថភាពខ្ពស់
  • ហ៊ានលះបង់ជីវិត និងអ្វីៗទាំងអស់ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ជាតិ
  • រាល់គ្រប់សកម្មភាពត្រូវស្ថិតនៅក្នុងអំពើដែល បង្កន់នួវសីលធម៌ គុណធម៌ខ្ពស់ ដោយការស្រលាញ់ កិត្តិយសកេរិ៍ឈ្មោះ សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ជាជាងទ្រព្យសម្បត្តិ និងលុយកាក់
  • បង្កើតឲ្យមានវិចារណញ្ញាណ ដោយនឹកជាប់ជានិច្ចនូវអត្តសញ្ញាណជាតិព្រលឹងជាតិ ឧត្តមគតិជាតិ មោទនភាពជាតិ ។

រួមសេចក្តីមកចំណុចទាំងអស់នេះទើបនាំទៅរកការស្រលាញ់ ការពាររក្សាជាតិបានយ៉ាងប្រាដក ។

.​ ដើម្បីឲ្យក្លាយទៅជាពលរដ្ឋល្អ យុវជនល្អជាទំពាំងស្នងឬស្សីស្ថិតក្នុងក្ដីសង្ឃឹមរបស់ប្រទេសជាតិយើងត្រូវ ៖

  • យុវជន មនុស្សដែលកំពុងលូតលាស់ខាងកាយ សម្បទា និងបញ្ញាញាណ ។
  • ទំពាំងស្នងឬស្សី ពន្លកដែលត្រូវក្លាយជាដើមឬស្សី
  • យុវជនជាទំពាំងស្នងឬស្សី
  • យុវជនជាពលរដ្ឋត្រូវបន្ដវេនពីមនុស្សបាស់
  • ទំពាំងល្អក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ ព្រោះមានការថែរក្សា ថែទាំល្អ ។

យុវជនល្អក្លាយជាពលរដ្ឋល្អត្រូវមាន

  • មានចំណេះវិជ្ជា
  • មានសីលធម៌ល្អ
  • មានចំណេះផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដ បច្ចេកទេស
  • គោរពសិទិ្ធមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិតេយ្យ
  • មានមនសិការជាតិ
  • ត្រូវថែរក្សាសុខភាពឲ្យបានល្អ
  • មានសាមគ្គីភាព អត់អោនឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ។
  • ល្បិចនិងវិធីសាស្រ្ត ដើម្បីផ្តល់ចំណេះ និងអប់រំដល់យុវជន ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អគឺ ៖
  • ស្រាវជ្រាវនូវឯកសារថ្មីៗ ដើម្បីផ្តល់ចំណេះដឹងឲ្យសិស្ស
  • ត្រូវមានបទពិសោធល្អៗ 

 ដូចនេះ យុវជនល្អជាយុវជនដែលមានប្រយោជន៍ជាទីសង្ឃឹមនិងជាសសរទ្រូងរបស់ប្រទេសជាតិ ។​

Read More


2018-08-30 18:00

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី៦)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

សំណួរ

១​​. មតិមួយពោលថា “ ការអប់រំជាមធ្យោបាយមួយដីសំខាន់ដើម្បីកសាងធនធានមនុស្ស ប្រកបដោយសមត្ថភាពក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ “ ។ ចូរពន្យល់​មតិខាងលើនេះ ។

២. មតិមួយពោលថា “ ខ្ញុំរៀនបានជានិច្ច ទោះបីខ្ញុំវ័យចាស់ជរាហើយក្ដី “ ។ តើអ្នកទស្សនៈយ៉ាងណាចំពោះមតិខាងលើ ?

៣. អ្នកចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀន តើអ្នកបានត្រៀមលក្ខណៈសម្បត្តិដូចម្ដេចខ្លះ ដើម្បីក្ខាយជាគ្រូបង្រៀនដ៏ល្អក្នុងពេលអនាគត ?

៤. គេថា “ ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យរីកចម្រើនទៅបានអាស្រ័យទៅលើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សដជាមុនសិន​ “ ។

ក. ចូរអ្នកកំណត់បញ្ញតិអភិវឌ្ឃធនធានមនុស្ស ។

ខ. ចូរអ្នកកំណត់ថា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស គឺអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងផងនិងអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិផង ។

ចម្លើយ​

១. ការអប់រំជាមធ្យោបាយមួយហដ៏សំខាន់ ដើម្បីកសាងធនធានមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាពក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ។

  • អប់រំ គឺជាការធ្វើសកម្មភាពទៅលើបុគ្គលដែលមានគោលបំណងច្បាប់លាស់ក្នុងការប្រើប្រាស់ចិត្តគំនិតរបស់មនុស្ស​ឬ ការអប់រំជាលំនាំនៃការប្រព្រឹត្តទៅពេញមួយជីវិតរបសមនុស្សក្នុងភាពផ្សេងៗគ្នា ។
  • ធនធានមនុស្ស គឺជាប្រភពធនធានមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ។ វិស័យអប់រំគឺជាវិស័យធំចម្បងមួយ ក្នុងចំណោមវិស័យនានាក្នុងកិច្ចកសាងសង្គមជាតិឆ្ពោះទៅរកការរីកចម្រើនរុងរឿងឈនទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍព្រោះធនធានមនុស្សជាក្ដីសង្ឃឹមនិងសសរទ្រូងរបស់ប្រទេសជាតិ កើតចេញពីការអប់រំ មិនមែនកើតចេញពីអាទិទេពទេ ។ ប្រទេសមួយកង្ចះការអប់រំ គេថាប្រទេសនោះខ្វះការអភិវឌ្ឃបណ្ដាលមកពីមួលហេតុ ៖
  • ខ្វះធនធានមនុស្សសម្រាប់កសាង​និងការពារប្រទេសជាតិ “ មិនបានដាំក្នុងសាលាមិនអានផ្លែផ្កាក្នុងសហគមន៍ “
  • កើតមានអំពើអសីលធម៌ផ្សេងៗដួចជា អំពើហិង្សា ចោរកម្ម ជាដើម
  • បាត់បង់កិត្តិយស និងសេចក្តីថ្លែថ្នូររបស់ប្រទេសជាតិ
  • អរិយធម៌របស់ជាតិធ្លាក់ចុះ
  • មិនអាចកើតមានស្មារតីសាមគ្គីភាព មនុស្សធម៌ អហិង្សា​ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងមិនអាចបង្កើតនូវការស្រលាញ់ថែរក្សា​ការពារអត្តសសញ្ញាណជាតិ ដែលជាដួងព្រលឹងរបស់ជាតិ
  • មិនអាចអប់ផ្នែកផ្នែកសុខភាព អនាម័យ បរិស្ថាន សិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីឈានទៅស្គាល់អំពើមានសារសំខាន់នឹងផ​ល​ ប្រយោជន៍ ឬ ផលវិបាកកើតមានជាយហេតុ ។

       សរុបមកយើងឃើញថា ការអប់រំប្រាកដណាស់ក្នុងការរផ្ដល់សមត្ថភាព ចំពោះពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដើម្បីក្លាយជាធនធានមនុស្ស ដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងនិងអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិឆ្ពោះទៅរកកាត់បន្ថយភាំពក្រីក្របកដោយប្រសិទ្ធភាព ។

២. មតិមួយពោលថា “ ខ្ញុំរៀនជានិច្ច ទោះបីជាខ្ញុំវ័យចាស់ជាហើយក្ដី “ ។ ជាការពិតណាស់ការរៀនសូត្រ គឺមិនបានកំណត់ជាមនុស្សណាម្នាក់រៀនបានហើយមនុស្សម្នាក់ទៀតរៀនមិនបាននោះទេ ទោះបីពូកគេមានពណ៌សម្បុរខុសគ្នា ឋានៈខុសគ្នា ឬអោយខុសគ្នាក៍ដោយ ។

      ពាក្យថា “ រៀន “ គឺបានកើតមានចំពោះមនុស្សតាំងតែពីកំណើតមកម្លេះហើយវានៅតែបន្តរហូតដល់យើងរលត់សង្ហាផងដែរ ដែលយើងតែងនាំគ្នានិយាយថា រៀនហើយរៀនទៀត រៀនពេពមួយជីវិត ។ យើងឃើញជាទារកទើបនឹងកើតរៀនយំមុនគេបង្គស់ហើយវាចាប់ផ្ដើមរៀនសើច រៀននិយាយ រៀនដើរ រហូតដល់វ័យចូលរៀន​ ។ នៅផ្ទះគេរៀនរស់នៅជាមួយ​គ្នាជាមួយអ្នកដទៃ​រៀនប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា ។ នៅពេលដែលគេបញ្ចាប់ការសិក្សា គេត្រូវរៀនរកការងារ​ដើម្បីរកប្រាក់ចិញ្ខឹមជីវិតគឺពេលនោះហើយដែលមនុស្សគិតថា ចំណេះដែលគេបានរៀននៅសាលា មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គេនោះទេ គឺត្រួវរៀនពីអ្នកដទៃពីការរងារដែលគេកំពុងនឹងធ្វើ ដែលយើងហៅថា បទពិសោធន៍ ។ ដល់វ័យចាស់ជរាឬចូលនិវត្តន៍មានន័យថាមនុស្សផ្ដាច់ខ្លួនពីការងារ ប៉ុន្ដែមិនមែនផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីអ្នកដទៃនោះទេ វ័យនេះហើយដែលមនុស្សត្រួវចេះចែករំលែកបទពិសោធន៍នឹងរៀនបទពិសោធន៍មនុស្សចាស់ផ្សេងទៀត​ ។​

      ដូចនេះមនុស្សតាំងពិបាកកំណើតត្រូវរៀនរហូតគឺត្រួវរៀនដើម្បីចំណេះដឹងរៀនចេះរស់នៅឲ្យចុះសម្រុង រៀនដើម្បីធ្វើការងារ ដកបទពិសោធន៌ចែករំលែកបទពិសោធន៌ ។

៣. លក្ខណៈសម្បត្តិដើម្បីក្លាយខ្លូនជាគ្រូបង្រៀនដ៍ល្អនៅពេលអនាគតដូចខាងក្រោម ៖

  • កាយសម្បទា សុខភាពល្អរហ័សហួនឈ្លាសវៃ រឹងមំា
  • ចំណេះដឹង មានចំណេះដឹងទូទៅបានទូលំទូលាយ ចំណេះផ្នែកវិជ្ជាជីវៈនិងចំណេះផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដទៀតផង​
  • ស្ច័យសិក្សា ស្រាវជ្រាវជាប់ជានិច្ចនិងមានឥរិយាបទល្អត្រឹមត្រូវ
  • សិលធម៌ មានសីលធម៌នៅលល្អ គុណធម៌ជឿនលឿន
  • គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ
  • មានមនសិការជាតិ សាមគ្គីភាព ឯករាជ្យភាព និងគតយុត្តិធម៌
  • មានបទពិសោធន៌ រស់នៅក្នុងសង្គមល្អ  ។

      សរុបមកក្នុងនាមខ្ញុំបាទនឹងក្លាយទៅជាគ្រូបង្រៀនដ៏ម្នាក់នាពេលអនាគតខ្ញុំបាទត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ជាធនធានមនុស្សមួយរូបប្រកបដោយសមត្ថភាពសម្រាប់សង្គមជាតិ ។

៤​​. ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យរីកចម្រើនទៅបានអាស្រ័យលើកអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សជាមុនសិន ។

    . ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាធនធានមនុស្សដ៏ល្អ ត្រូវមានគំនិតអប់រំ៤ ប្រការគឺ ៖

  • ការបណ្ដុះបណ្ដាលនៅបញ្ញាស្មារតី ការទាក់ទងនឹងការត្រិះរិះបិចារណចេះថ្លឹងថ្លែងវែកញែកបណ្ដាលចំណេះវិជ្ជានានា គួបផ្សំជាមួយសីលធម៌ គុណធម៌ សង្គមពោលគឺមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតសិ្នទ្ធទៅនឹងប្រព័ន្ធខួរក្បាល (ចំណេះដឹងទូលាយ​ បច្ចេកវិទ្យាទំនើប មានចំណេះធ្វើនិងបទពិសោធការស្រាវជ្រាវ គោរពសិទ្ធិទៅនឹងប្រព័ន្ធខួរក្បាល ( ចំណេះដឹងទូលាយ បច្ចេកវិទ្យាទំនើប មានចំណេះធ្វើ និងមានមនសិការជាតិ សាមគ្គីល្អ​ គតិយុត្តិធម៌ រហ័សរហួន ឈ្លានវៃ ) ។
  • ការបណ្ដុះបណ្តាលនូវផ្លួវចិត្តគំនិត ឆន្ទៈមោះមុត ប្រយុទ្ធយ៉ាងអង់អាចក្នុងកិច្ចការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ទប់ទល់នឹងសកម្មភាពអសកម្ម ស្ដែងចេញជាស្មារតីសាមគ្គីជាតិ អហិង្សា បង្កើតបាននូវការស្រលាញ់ ថេរក្សាការពារនូវអត្តសញ្ញាណជាតិដែលជាព្រលឹងជាតិមាតុភួមិ ។
  • ស្នាដៃដែលជាទេពកោសល្យរបស់បុគ្គលគ្រប់រូប គឺជាកោសិការបស់សង្គមជាតិ ៖ បុគ្គលម្នាក់ៗត្រួវតែធ្វើអ្វីដែលជាគុណប្រយោជន៍ដល់សង្គមខ្លួន “ រស់មិនទម្ងន់ផែនដី “ ។ មិនប្រកាន់វណ្ណៈឋានៈពណ៌សម្បុរនិន្មាការ​ នយោជន៍ ជំនឿសាសនា ស្ថាបនិកដ៏សកម្ម ក្នុងការកសាងនូវប្រវត្តិសាស្រ្ដរបស់សង្គមជាតិ ។
  • អប់រំនិងបណ្ដុះបណ្ដាលលើកាយសម្បូទា សុខភាពអនាម័យ ៖ បុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវទស្សនៈហូបស្អាត ផឹកស្អាត រស់នៅស្អាត នាំឲ្យទទួលបាននូវសុខភាពល្អមាំមួន កម្លាំងខ្លាំងក្លា ប្រាជ្ញាឈ្លានវៃ នាំឲ្យអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិបានជឿនលឿន ។

ខ. យោងទៅតាមទៅការកំណត់បញ្ញតិ្ដអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សខាងលើ យើងអាចនិយាយបានថា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សគឺជាការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងផង និងអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិផង ។

     គោលដៅនៃការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងគឺចង់បានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាពនិងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ តាំងពីកត្តាបុគ្គលឡើងទៅ គឺស្របតាមនិន្នាការសង្គមនិងមានកាយសម្បទារឹងមំាមួន និងប្រាជ្ញាស្មារតីខ្ពស់ នោះមនុស្សម្នាក់ៗនឹងអាដឹកនាំខ្លួនឯង ឈានទៅដល់ការអភិវឌ្ឍលើសង្គមគ្រួសារ សហគមន៍និងសង្គមជាតិទាំងមូលឲ្យរីកចម្រើនជានិច្ចកាលតទៅ ។

Read More


2018-08-30 17:58

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី៥)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

សំណួរ              

១. តើប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មានសិទ្ធិ កាតព្វកិច្ច និងស្មារតី យ៉ាងណខ្លះ ? ចូរបង្ហាញ ។

២. ក្នុងនាមអ្នកជាបេក្ខជនប្រលងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនម្នាក់ តើយុវជនល្អពលរដ្ឋល្អ ត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិយ៉ាងណាខ្លះ ?

៣.ដូចម្ដេចដែលហៅថាអត្តសញ្ញាណជាតិ ? តើសារសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសកម្ពុជាមានអ្វីខ្លះ ?  ចូរពន្យល់ពីលក្ខណៈពិសេសរបស់អរិយធម៌ខ្មែរ ។

៤. ម្នាក់ៗតែងតែនិយាយថា » ខ្លួនសេ្នហាជាតិ » តើស្នេហាជាតិពិតប្រាកដ ត្រូវប្រកបដោយគុណសម្បត្តិបែបណាខ្លះ ? លើឧទាហរណ៍តាមរយៈអក្សរសិល្ប៍មកនបញ្ជាក់ ។

ចម្លើយ

១.​ ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យត្រូវមាន ៖

សិទ្ធិ

  • បោះឆ្នោតនិងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឲ្យគេបោះឆ្នោត
  • ចូលរួម ឬ បង្កើតគណបក្សនយោបាយ
  • ចូលរួមេ ឬ បង្កើតសមាគមផ្សេងៗ
  • ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលអធ្វើតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួនកាតព្វកិច្ច
  • គោរពប្រជាធិបតេយ្យតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់នានា​
  • គោរពសិទិ្ធមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ
  • ចូលរួមដឹងលឺ និងចូលរួមចំណែកគ្រប់កិច្ចការរបស់រដ្ឋាភិបាល

ស្មារតី

  • អត់ធ្មត់ អនុគ្រោះ សម្របសម្រួលសហការគ្នា
  • ហ៊ានបញ្ចោញមតិ វែកញែករកខុសត្រូវ

២. ក្នុងនាមជាបេក្ខជនប្រលងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនម្នាក់យល់ថា លក្ចណៈសម្បត្តិរបស់យុវជនល្អពលរដ្ឋត្រូវមាន ៖

  • កាយសម្បទា សុខភាពល្អ​ រហ័សរហួន ឈ្លានវៃ រឹងមាំ
  • បញ្ញាសម្បទា ចំណេះដឹងទូលំទូលាយ បច្ចេទេស វិទ្យាសាស្រ្ដទំនើប
  • ស័្ចយសិក្សាជាប់ជានិច្ច និងឥរិយាបថល្អត្រឹមត្រូវ
  • សីមធម៌សម្បទា មានសីលធម៌រស់នៅល្អ គុណធម៌ជឿនលឿន
  • គោរពសិទ្ធមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ
  • មានមនសការជាតិ សាមគ្គី ឯកភាព និងគតិយុត្តិធម៌

     សរុបមក លក្ខណៈសម្បតិ្តទាំងអស់ដូចពោលខាងលើ ជាមធ្យោបាយ ដើម្បីធ្ចើឲ្យយុវជន ពលរដ្ឋល្អ ឆ្ពោះទៅកសាងសង្គមជាតិល្អរុងរឿង ។

៣. អត្តសញ្ញាណជាតិ ៖

អត្ត + សញ្ញាណ + ជាតិ

  • អត្ត គ្រឿងសម្គាល់ខ្លួន ឬវត្ថុណាមួយ
  • សញ្ញាណ សេចក្តីដឹងជាក់ ការយល់ច្បាស់
  • ជាតិ កំណើតនៃមនុស្សដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងៗ

     អត្តសញ្ញាណជាតិ ជាក្រុមមនុស្សដែលមានកំណើតក្នុងដែនដីជាមួយគ្នាមានប្រវត្តិដូចគ្នា ឬជាមួយគ្នា មានភាសានិយាយតែមួយដូចគ្នា លក្ខណៈវប្បធម៌ ( ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី សាសនា សិល្បៈ ) ដូចគ្នាចិត្តគំនិតនិងឆន្ទៈរួមតែមួយ ។ រូបសម្បត្តិ ចរិយា សម្បត្តិ ( ឧទាហរណ៍ ខ្មែរមានសម្បុរសណ្ដែកបាយ បបូរបាត់ក្រាស ហើយរឹមព័ន្ធជុំវិញ ចម្រុះមិនទាល មិនស្រួច ត្របកភ្នែកមានពីរផ្នក់ ចូលចិត្តធ្វើម្ហប សម្លម្លូរ កកូរ ប្រហើរ ប្រហុក​ ...) ។

  • លក្ខណៈធម៌ជាតិមាន ដើមត្នោត ទន្លេ បឹងបួរ ទន្លេសាប​ ទន្លេបួនមុខ ។
  • សម្បត្តិវប្បធម៌ សម្បូរទៅដោយប្រាជ្ញាប្រាសាទសីលា អង្គរវត្ត បាយ័ន ។
  • សារសំខាន់នៃអ្នកអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជាមាន ៖
  • ស្គាល់ពីប្រភពលក្ខណៈនិងតម្លៃរបស់ព្រលឹងជាតិនបានច្បាស់លាស់ក៏ដួចឈានទៅស្គាស់ពីអត្ថប្រយោជន៍របស់ជាតិ និងប្រជាជន
  • ស្គាល់ពីតម្លៃអរិយធម៌ជាតិ
  • ស្គាល់ពីអត្តចរិតពិតប្រាកដរបស់ជាតិ
  • ចេះថែរក្សា ការពារ អត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ
  • ចេះទប់ស្គាត់រាល់អរិយធម៌បរទេសដែលអសកម្ម និងអ្វីដែលជាចំណុចអាក្រក់ ។

លក្ខណៈពិសេសនៃអរិយធម៌ខ្មែរមានពីរយ៉ាងគឺ ៖

  • លក្ខណៈជាតិ  ជាលក្ខណៈស្ថិតស្ថេររបស់ប្រជាជនខ្មែរ មានទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ភូមិសាស្រតស្ថេររបស់ប្រជាជនខ្មែរ មានទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ត ទឹកដី ។  ឥទ្ធិពលពេលណាដែលមិនសមស្របតាមវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ យើងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ ។
  • លក្ខណៈសំយោគ​ ជាលក្ខណៈបត់បែនទៅតាមប្រទេសរីកចម្រើននានាមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្តទំនើបៗ ។ អ្វីដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួន យកមកកែច្នៃក្រឡៃឲ្យសមស្របទៅតាមចំណង់ចំណួលចិត្តរបស់ប្រជាជនឲ្យមកជារបស់ជាតិខ្លួន “ ជាតូបនីយកម្ម “ ខ្មែរ​ មិនទទួលយកអរិយធម៌បរទេសទាំងស្រុងឡើយ ។

៤.​ ម្នាក់ៗតែងតែនិយាយថា “ ខ្លួនស្នេហាជាតិ “ ដំបូងយើងត្រូវុល់​  ៖

  • ជាតិ កំណើត ការកកើត
  • ជាតិ មានលក្ខណៈទឹកដី ប្រជាជន ភូមិសាស្រ្ដ សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វប្បធម៌ ។
  • ស្នេហាជាតិ ជាសកម្មភាពផ្នែករូបរាង និងខួរក្បាលរបស់មនុស្ស ប្រកបដោយសុឆន្ទៈ ដើម្បីជាតិបុព្វហេតុជាតិ ដែលស្ដែងឡើងតាមរយៈសមត្ថភាព គុណធម៌របស់មនុស្ស ។​
  • ផ្ទុយទៅវិញបើសកម្មភាពនាំឲ្យជាតិលិចលង់ អសកម្មភាពពុំអាចហៅថាជាអ្នកសេ្នហាជាតិបានឡើង ។​

គុណសម្បត្តិរបស់អ្នកសេ្នហាជាតិ

១. ត្រូវបំពេញវីរសកម្មភាពដើម្បីជាតិ

  • ហ៊ានលះបង់ជីវិត និងអ្វីៗទាំងអស់ដើម្បីជាតិផលប្រយោជន៍ជាតិនិងប្រជាជន
  • ទង្វើទាំងឡាយប្រកបដោយសីលធម៌ខ្ពស់ស្រលាញ់កេរិ៍ឈ្មោះកិត្តិយស និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ជាជាងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន ។

២. មានវិចារណញ្ញាណ

មានអត្តសញ្ញាណជាតិ ស្រលាញ់ជាតិ ។

ឧទាហរណ៍ រឿងរាមកេរិ៍ខ្មែរ

.​ តូអង្គក្បត់ជាតិ

សុគ្រិព ( ប្អូនបង្កើតរបស់ពាលី )

  • ចុះចូលជាមួយព្រះឯង ដាក់ជាតិឲ្យសិ្ថតនៅក្រោមអាណានិគមព្រះរាម
  • ស្នើព្រះរាមឲ្យសម្លាប់ពាលីជាបង
  • ព្រះរាមព្រមជូយសុគ្រីព ហើយលើកសុគ្រិពឲ្យសោយរាជ្យនៅខាស់ខិនបុរី ដើម្បីតែប្រយោជន៍ខ្លួន ។

ពិភេក ( ប្អូនបង្កើតក្រុងរាពណ៍ )

  • រត់ចូលជាមួយព្រះរាម ជួយច្បាំងព្រះរាម
  • មានកំហឹងសងសឹកបងឯង ដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនពោលគឺចង់បាន កិត្តិយស កេរី៍ឈ្មោះសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរផ្ទាល់ខ្លួន

ខ. តួអង្គស្នេហាជាតិ

  • ពាលី
  • សុខចិត្តស្លាប់ពុំព្រមឲ្យជាតិ និងប្រជាជន ស្ថិតនៅក្រោមអំណាចចក្រពត្តិព្រះរាមទេ ព្រោះមើលឃើញថាព្រះរាមជាមនុស្សអាក្រក់ញុះញង់បំបែកបំកាក់ផ្ទៃក្នុងខ្លួន ។
  • កុម្ភការណ៍
  • ពុំព្រមចុះចូលជាមួយព្រះរាម តាមការបញ្ចុះបញ្ចូលរបស់ពិភេក
  • ដឹងថាក្រុងរាពណ៍ខុស តែសុខចិត្តចេញច្បាំងដើម្បីការពារនគររហូតដល់ស្លាប់ខ្លួន ទោះដឹងមុនថាខ្លួនមិនឈ្នះព្រះរាមក៏ដោយ ។

     សរុមមករឿងទាំងអស់ដែលបានលើកឧទាហរណ៍ ខាងលើស្ដែងចេញជាសកម្មភាពរបស់តួអង្គដែលមានសកម្មភាពសុឆន្ទៈដើម្បីជាតិ មាន​មនសិការ​និងឧត្តមគតិជាតិ ។

Read More


2018-08-29 17:24

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី៤)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម

សំនួរ

១. ក. តើការសិក្សាពីវប្បធម៌ចំណេះដឹងទូទៅត្រូវសិក្សាពីអ្វីខ្លះ ?

ខ.​ មានសារសំខាន់ដូចមេ្ដច ?

២. គេតែងតែពោលថា “ ខ្វះការអប់រំខ្វះការអភិវឌ្ឍ “ ចូរបកស្រាយពន្យល់និងលើកឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ ។

ចម្លើយ​

១. ក. ការសិក្សាពីវប្បធម៌ចំពោះដឹងទូទៅត្រូវសិក្សាពី ៖ ចំណេះដឹងទូទៅទូលំទូលាយលើគ្រប់សកម្មភាពសង្គមមាន ៖

  • ចំណេះដឹងជំនឿសាសនា ចំណេះវិជ្ជា វិទ្យាសាស្រ្ត អក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈពត៌មាន ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ការសិក្សា ការអប់រំ សីលធម៌ គុណធម៌ ចរិយាធម៌​​ ច្បាប់ទូន្មាន កីឡា ល្បែងកំសាន្ត ច្បាប់នានា មធ្យោបាយ បច្ចេកទេស វិទ្យាសាស្រ្តទំនើប ការបង្កបង្កើតផល ការដើរហើរ មុខរបរ វិជ្ជាជីវៈ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច នយោបាយក្នុង និងក្រៅប្រទេស ពោលគឺរបៀបរៀបរយសដង្គមឲ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ឲ្យមានការរីកចម្រើន
  • ចំណេះដឹងពីអ្វីដែលខ្លួនមានដែលល្អ​ហើយត្រួវបានអ្នកផងទាំងពួង ស្រលាញ់និងទទួលស្គាល់តាំងពីបុរាណមក ពោលគឺស្គាល់មូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់សង្គមជាតិ អត្តសញ្ញាណជាតិ
  • ចំណេះដឹងពីសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិ និងច្បាប់ សិទ្ធិនិងករណីកិច្ច ការទទួលខុសត្រូវ វប្បធម៌សន្ដិភាព ចំណេះចេះរស់នៅក្នុងសង្គម ការកសាងនិតីរដ្ឋ លទ្ធិប្រជាធិតេយ្យ និងការបោះឆ្នោតក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស​ សិទិ្ធកុមារ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ អនាម័យ សុខភាព
  • ចំណេះដឹងស្ដីអំពីអំពើហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារ ជាកត្តាដែលនាំឲ្យអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ផលវិបាកនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ច្បាប់ទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ
  • ចំណេះដឹងស្ដីអំពើបរិស្ថាន (ការថែរក្សា និងការពារបរិស្ថាន) ដើម្បីឲ្យយល់ច្បាស់ថា បរិស្ថានធម៌ជាតិគឺជាប្រភពជីវិតនៅលើភពផែនដី
  • ចំណេះដឹងស្ដីពីជំងឺអេដស៍ និងកាមរោគដែលជាជំងឺឆ្លងពុំអាចព្យាបាលបាន យល់ពីវិធីផ្សាព្វផ្សាយ និងការពារជំងឺនេះ
  • ចំណេះដឹងរឹងមាំលើព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ អន្ដរជាតិ ពិសេសការយល់ដឹងស្ដីអំពីការវិរដ្ដនៃបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនៅលើសកលលោកទាំងផ្នែក នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ច ។

ខ. សារសំខាន់នៃការសិក្សាចំណេះដឹងទូទៅ ៖

  • បណ្ដុះមនោសញ្ចេនា​​ ថែរក្សាការពារអ្វីៗដែលជារបស់ជាតិ មរតកនៃវប្បធម៌រុងរឿងរបស់បុព្ធបុរស ដែលបានបន្សល់ទុកឲ្យ
  • ស្គាល់ច្បាស់នូវប្រភពលក្ចណៈនៃវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ជាតិខ្លួនតាមរយៈឥរិយាបថ ដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា​សិល្បៈ
  • ចេះយកអ្វីៗដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួន ឲ្យទៅជាលក្ខណៈជាតិខ្លួនស្របតាមដួងព្រលឹងរបស់ជាតិ
  • ចេះរកវិធានការពារ និងទប់ស្កាត់នួវឥទ្ធិពលវប្បធម៌ អរិយធម៌បរទេសទាំងឡាយណា​ ដែលមកបំផ្លាញដល់វប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ខ្លួន
  • មានទុកក្នុងការពន្យល់ណែនាំមហាជនទូទៅឲ្យមានឆន្ទៈ ​ចេះស្រលាញ់សម្បត្តិវប្បធម៌នៅជុំវិញខ្លួនគេដែលជាមរតករបស់បុព្ធបុរសយើបន្សល់ទុកឲ្យ
  • ចង់ផ្សារភ្ជាប់ចំណេះដឹងទូទៅ ស្ដីពីវប្បធម៌ជាតិ អន្ដរជាតិរួមជាមួយនឹងមុខវិជ្ជាឯកទេសផ្ទាល់របស់ខ្លួនដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំ​តាមផែនការជាតិអប់រំសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នាដែលជាកូនខ្មែរ
  • ធ្វើការអប់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅទៅលើអត្តសញ្ញាណជាតិ និងដួងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្មែរ ( ប្រជាជន ទឹកដី ប្រវត្តិសាស្រ្ដ ​ការគ្រប់គ្រង​ ភាសា អក្សរសាស្រ្ដ អក្សរសិល្បៈ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ សាសនា ចិត្តគំនិត អាកប្បកិរិយា​ ឆន្ទៈរួមដូចគ្នា )
  • ចេះរស់នៅក្នុងសង្គមជាមួយគ្នា​ស្រលាញ់រាប់អានគ្នា គោរពសិទិ្ធគ្នាទៅវិញទៅមក​គ្មានការបែងចែកវណ្ណៈពណ៌សម្បុរ ភេទ ជំនឿ សាសនា
  • ចេះរស់នៅប្រកបទៅដោយចរិយាធម៌ និងគុណធម៌ដើម្បីរស់នៅសមរម្យក្នុងសង្គម
  • ចេះរស់នៅប្រកបទៅដោយចារិយាធម៌ និងគុណធម៌ដើម្បីរស់នៅសមរម្យក្នុងសង្គម
  • ចេះយកទ្រឹស្ដីឬដំបូន្មានទាំងឡាយណាដែលដឹងនាំមនុស្សទៅរកផ្លូវល្អមកអនុវត្ត
  • ស្គាល់កាតព្វកិច្ចនិងស័្វយអប់រំខ្លួន ឲ្យក្លាយទៅជាពលរដ្ឋល្អ
  • មានមនសិការក្នុងមុខរបរវិជ្ជាជីវៈតាមសម្មាជីវោមិន​រំលោភលើអ្នកដទៃ
  • ស្គាល់ព្រំប្រទល់រវាងសិទ្ធិនិងច្បាប់ននិងការទទួលខុសត្រូវដើម្បីជៀសវាងការរំលោភសិទ្ធិ
  • មនុស្សត្រូវមានកាតព្ចកិច្ច ការពារប្រជាធិបតេយ្យអភិវឌ្ឍប្រជាធិបតេយ្យនិងប្រើប្រាស់ប្រជាធិតេយ្យដោយត្រឹមត្រូវ
  • មានសាមគ្គីភាពល្អ ស្រលាញ់មនុស្សជាតិទួទៅ
  • មានទំនាក់ទំនង់ជាមួយជាតិនិងអន្តរជាតិមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បូរ ជំនឿ សាសនា
  • ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងកិច្ចការពារបរិស្ថាននៅកម្ពុជាឡើងវិញ ការអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងបរិស្ថានគឺជាសំណួមពរចាំបាច់មួយជាបន្ទាន់ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវយកត្រូវយកចិត្តទុកដាក់និងគាំពារដល់សកម្មភាពនេះ
  • កិច្ចការពារបរិស្ថាន គឺជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នាហើយការងារនេះមិនអាចអនុវត្តដោយប្រសិទ្ទិភាព បើគ្មានកម្លាំងមហាជនចូលរួមគ្នានិងគ្មានការបណ្ដុះស្មារតីមនសិការចំណេះបរិស្ថាន
  • ការបំបាត់ភាពក្រីក្រគឺជាចំណែកមួយដល់ការការពារ គុណភាពបរិស្ថានដែរ ។

២. គេតែងពោលថា « ខ្វះការអប់រំ ខ្វះការអភិវឌ្ឍ » ។

ការអប់រំ គឺជាការធ្វើសកម្មភាពទៅលើបុគ្គល ដែលមានគោលបំណងច្បាស់លាស់ ក្នុងការប្រើប្រាស់ចិត្តគំនិតរបស់មនុស្ស (បម្រែបម្រួលបុគ្គលិកលក្ចណៈរបស់មនុស្ស ) ។ ការអប់គឺជាលំនាំនៃការប្រព្រឹត្តនៅពេញមួយជីវិតរបស់មនុស្សក្នុងស្ថានភាពផ្សេងៗគ្នា ។ ឧទាហរណ៍ ការអប់រំខាងវិជ្ជាពេទ្យ ខាងគ្រួបង្រៀន ខាងសំណង់ ខាងបច្ចេកទេសទំនើប​ ។

ការអភិវឌ្ឃ គឺជាការធ្វើឲ្យមានការប្រែប្រួលឆ្ពោះទៅរកភាពរីកចម្រើន ។ ប្រជាពលរដ្ឋជួបប្រទះខាតការអប់រំ ខ្វះការអភិវវឌ្ឍ ៖

  • ខ្វះធនធានមនុស្សសម្រាប់ការពារ និងកសាងប្រទេស (មិនបានក្នុងសាលា គ្មានផ្លែផ្កាក្នុងសង្គម )
  • ជួបប្រទះនូវអនក្ខរជន​ទុរគជន និងភាពក្រីក្រតោកយ៉ាកក្នុងសង្គម
  • កើតមានអំពើអសីលធម៌ផ្សេងៗ ដូចជាអំពើហិង្សា ចោរកម្ម ឃាតកម្ម ជាដើម
  • ខូចបរិស្ថានដោយសារការប្រើប្រាស់វត្ថុធម្មជាតិ ខុសទំនង និងគ្មានចំណេះដឹង
  • កើតមានជំងឺជាច្រើន និងមានអាចមានវិបត្តិកាយសម្បទា រោគាព្យាធិដោយសារពួកគេខ្វះអនាម័យ
  • ពិបាកក្នុងការកសាងប្រទេសឲ្យរីកចម្រើនឆាប់រហ័ស
  • បាក់ទឹកចិត្ត ឈឺចាប់ក្នុងចិត្ត អសដ់សង្ឃឹមក្នុងឆាកជីវិត
  • បាត់បង់កិត្តិយសនិងសេចក្ដីថ្លែថ្នូររបស់ជាតិ
  • អរិយធម៌ជាតិធ្លាក់ចុះ
  • ខ្វះនូវបញ្ញាស្មារតីដោយឆ្លងកាត់ការត្រិះរិះពិចារណាបណ្តាចំណេះដឹងនានា ប្រកបដោយអសីលធម៌ព្រោះតែគ្មានទំនាក់ទំនង យ៉ាងជិតសិ្មទ្ធនៅនឹងប្រពន្ធខួរក្បាល
  • ខ្វះភាពឈ្លាសវៃគ្មានចិត្តគំនិត ឆន្ទៈមោះមុតអង់អាចក្លាហាន ក្នុងកិច្ចការអភិឌ្ឍប្រទេសជាតិមិនអាចទប់ទល់រាលសកម្មភាពសកម្ម ឬអសកម្មក្នុងសង្គមបាន
  • មិនអាចកើតមានស្មារតីសាមគ្គីភាព ភាពរភាពមនុស្សធម៌ អហិង្សាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងមិនបង្កើតឡើងនូវ ការស្រលាញ់ ថែរក្សាការពារអត្តសញ្ញាណជាតិដែលជាដួងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្លួន
  • គ្មានគំនិតបង្កើតស្នាដៃ ដែលជាទេពកោសល្យរបស់ខ្លួនឲ្យក្លាយជាកោសិការបស់សង្គមបានទេ
  • មិនអាចធ្វើខ្លួនឲ្យទៅជាមនុស្សមានគុណប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិមានន័យថារស់ទម្ងន់ផែនដី
  • ការរស់នៅបែបបទឃាសត្វគ្មានសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរមិនអាចក្លាយទៅជាស្ថាបនិកយ៉ាងសកម្មភាព ក្នុងការកសាង ប្រវត្តិសាស្រ្ដរបស់សង្គមជាតិ
  • មិនអាចអប់រំសុខភាព អនាម័យ បរិស្ថាន សិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីឈានទៅស្គាល់អំពើសារសំខាន់ និងផលប្រយោជន៍ ឬផលវិបាកដែលកើតមានជាយថាហេតុ ។

Read More


2018-08-29 17:22

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី៣)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

សំនួរ

១.​ហេតុអ្វីជ្រើសរើសមុខរបរវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀន ?

២. មតិមួយពោលថា “ ការសិក្សាវប្បធម៌ អរិយធម៌ មានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់មនុស្សខ្មែរ ចូរពន្យល់បំភ្លឺ ។

៣.​ចូរអ្នកបង្ហាញពីសិទ្ធិភាព លទ្ទិប្រជាធិបតេយ្យនិងការអនុវត្តរបស់វា ។

៤. តើកិច្ចការពារបរិស្ថានជាកិច្ចរបស់នរណា ? ចូរពន្យល់ ។

ចម្លើយ

១. បានជាខ្ញុំជ្រើសរើសមុខរបរ​​វិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀនព្រោះ ៖

  • គ្រូបង្រៀនជាមុខរបរមួយថ្លៃថ្នូរ ឧត្តុងឧត្តមហើយមានគុណប្រយោជន៍ចំពោះសង្គមជាតិ មាតុភូមិក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍ (ដាំក្នុងសាលាផ្លែផ្កានៅក្នុងសង្គម)
  • គ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹង
  • គ្រូបង្រៀនជាបុព្ធការីជន
  • គ្រូបង្រៀនគឺជាអ្នកកសាងសតិបញ្ញារបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាអ្នកការពារនិងដោះស្រាបញ្ជាជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនគឺជាអ្នកចិត្តបុណ្យដ៏ប្រសើរ ហើយជាអ្នកលះបង់ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ពប្រទេសជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនគឺជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដ៏ភ្លឺស្វាង និងរុងរឿងរបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាឪពុកម្ដាយរបស់សិក្សាលើផែនដី
  • គ្រូបង្រៀនជាបុគ្គលគួរឲ្យគោរព
  • គ្រូបង្រៀនជាឃ្លាំងសតិបញ្ញារបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាអ្នកកសាងគ្រឹះជីវិតមនុស្សលោក ។

២. មតិមួយពោលថា “ការសិក្សាវប្បធម៌ អរិធម៌ មានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់មនុស្សខ្មែរគឺ ៖

  • បានស្គាល់ច្បាស់ពីអ្វីដែលខ្លួនមានដែលល្អហើយគេស្រលាញ់និងទទួលស្គាល់តាំងពីបុរាណ
  • ចេះបណ្ដុះមនោសញ្ចេតនា មនសិការ ថែរក្សា និងការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិខ្លួន
  • ស្គាល់ច្បាល់នូវប្រភពលក្ខណៈរបស់ជាតិ ​ដោយចេះប្រៀបធៀបវប្បធម៌ជាតិនិងអរិយធម៌បរទេសដែលល្អឲ្យមកជារបស់ជាតិ ស្របតាមចំណង់ចំណូលចិត្តប្រជាជាតិខ្លួន និងព្រលឹងជាតិខ្លួន
  • ចេញរកវិធានការទប់ស្កាត់ និងវាយបកឲ្យទាន់ពេលវេលានូវឥទ្ធិពលវប្បធម៌បរទេសដែលបំផ្លាញដល់វប្បធម៌ អរិយធម៌ជាតិខ្លួន ។ ដូចនេះការសិក្សាវប្បធម៌ អរិយធម៌ សារសំខាន់ណាស់សម្រាប់មនុស្សដែលគួរគប្បីស្វែងយល់ឲ្យស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀតនូវអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិខ្មែរនិងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្មែរ ។

៣. សិទិ្ធគឺជាអ្វីៗដែលជាតម្រូវវការសំខាន់ សម្រាប់រស់នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរដើម្បីរស់កើតមកម្លេះ ។

  • សេរីភាព គឺជាភាពសេរីរបស់មនុស្សគ្មានព្រំដែនកំណត់ដែលមានតាំងពីកំណើតមកម្លេះ
  • លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឹជារបបគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋ ។​

ក្នុងការអនុវត្តត្រួវចេះប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ដើម្បីកុំឲ្យក្លាយទៅជាការរំលោភសិទ្ធិ ៖

  • ព្រំដែននៃសិទិ្ធ គឺច្បាប់
  • ព្រំដែននៃច្បាប់ គឺសិទិ្ធ
  • ការប្រើសិទ្ធិមិនគោរពច្បាប់នាំឲ្យអនាធិបតេយ្យ
  • ការប្រើសិទ្ទិមិនគោរពសិទិ្ធនាំឲ្យផ្តាច់ការ

តាមគោលការណ៍ល្អៗនៃរបបប្រជាធិបតេយ្យមានដូចជា ៖

  • មានសមត្ថភាព មិនរើសអើង មិនប្រកាន់វណ្ណៈពណ៌សម្បុរ
  • មានភាតរភាព និងការអនុគ្រោះ អធ្យាស្រ័យគ្នា
  • ការទទួលខុសត្រួវខ្ពស់ ដោយបំពេញភារកិច្ចតាមតួបនាទី ឋានៈនិងយុត្តិធម៌
  • ផ្ដល់សិទិ្ធសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាង និងតម្លាភាព
  • មានសិទិ្ទនិយាយស្ដី បញ្ចេញមតិ វែកញែករកខុសត្រួវ
  • ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួន
  • មានសិទ្ទិចូលរួមប្រជុំ និងអប់រំ​ ឬ ការបង្កើនសមគម
  • មានសិទ្ធិក្នុងជំនឿសាសនាផ្សេងៗ
  • មានការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌
  • គោរពតាមលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត​
  • សេរីភាពលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ដោយរាស្រ្តជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើធនធានរបស់ខ្លួន និងជំនួញផ្សេងៗ
  • មិនរំលោភបំពានលើសិទ្ធអ្នកដទៃដោយមានតុលាការឯករាជ្យ ដើម្បីកាត់ទោសលើជនលើ្មស
  • មានប្រព័ន្ធពហុបក្ស ដូចជាបក្សជំទាស់ក្នុងសភា ដើម្បីរក្សាតុល្យភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងឲ្យបានល្អ
  • មាននិតិអាជ្ញា​ជាការគ្រប់គ្រងច្បាប់
  • មន្រី្ដរាជាការ ទាហាន​ នគរបាល ប្រកាន់ជំហរអព្យាក្រីត ។ ដូចនេះសិទិ្ធសេរីភាព លទិ្ធប្រជាធិតេយ្យរបស់បាននាំមកនូវសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ សុភមង្គល សមត្ថភាព យុត្តិធម៌ សាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឃសង្គមយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

៤. កិច្ចការពារបរិស្ថានជាភារកិច្ចរបស់ ៖

  • បេសកកម្មក្រសួង​ បរិស្ថាន
  • គ្រប់គ្រងបរិស្ថាន តាមដានត្រួតពិនិត្យ និងណែនាំអនុវត្តកម្មវិធីបរិស្ថានជាតិ
  • ជាសេនាធិការឲ្យរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការការពារធនធានធម្មជាតិ
  • យុទ្ធសាស្រ្ដក្រសួងបរិស្ថាឈរលើការប្រកាន់ដោយផ្ទាល់ និងសហការណ៍ជាមួយស្ថាប័នផ្សេងៗ ព្រមទាំងការចូលរួមរបស់ប្រជាជន
  • យើងទាំងអស់គ្នា និងមនុស្សជាតិលើពិភពលោកទាំងមូល ដោយឡែកនៅកម្ពុជា ជាភារកិច្ចរបស់មនុស្សគ្រប់រូប ដែលរស់នៅលើទឹកដីនប្រទេសនេះ ។

      បើនិយាយណពីបរិស្ថានគ្មានក្របខណ្ឌបែងចែករវាងប្រទេសមួយ តំបន់មួយ ស្រុកមួយ ឃុំមួយ ឬមូលដ្ឋានជាក់លាក់ណាមួយឡើយ​ ។

      បរិស្ថានមិនចាំបាច់ធ្វើលិខិតឆ្លងដែនទេ ម្នាក់ៗត្រូវមានជំហរ និងទស្សនៈកិច្ចការពារបរិស្ថានគឺជាភារកិច្ចរកស់មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍​ គ្រប់ពណ៌សម្បុរគ្រប់និន្នាការនយោបាយ និងគ្រប់សាសនាទាំងអស់ វាមិនមែនជាភារកិច្ចដោយឡែកតែបុគ្គលណាមួយ ឬស្ថាប័នណាមួយដោយឡែកឡើយ ។

Read More


2018-08-27 18:01

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី២)

#Tages: វិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

សំនួរ

១.​ ក. តើវប្បធម៌បរទេសជៈឥទ្ធិពលមកលើយុវជនខ្មែរមានអ្វីខ្លះ ?

ខ. ក្នុងនាមជាបុគ្គលិកសិក្សាមួយរូប តើត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់វប្បធម៌ពាលាអាវាសែទាំងនោះដូចម្ដេច ?

២. ក.​ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកជ្រើសរើសមុខរបរវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន ?

ខ. តើពាក្យគរុនិសិ្សតមានអត្ថន័យដូចម្ដេច ?​​

គ.  បើអ្នកយល់ពាក្យនេះតើត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាបែបណាខ្លះក្នុងរយៈពេលពេលបណ្ដុះបណ្ដាលនៅវិទ្យាសា្ថនជាតិអប់រំ ?

ចម្លើយ

១. ក.​ វប្បធម៌បរទេសជៈឥទ្ធិពលមកយុវជនខ្មែរគឺ ៖

  • តន្រ្ដីញ័រញាក់ខុសពីលក្ខណៈជាតិខ្មែរ
  • ភាពយន្តអាកាស កាប់សម្លាប់ ឆក់ប្លន់ ល្បិចកលខ្មៅងងឹក
  • សំលៀកបំពាក់ស៊ីវិល័យហួសពីបរទេស
  • ម៉ូតសក់ឬកពារកិរិយាមាយាទ ចាប់ដៃ ញាក់ចិញ្ចើមលើកដៃដំណើរលោត
  • អត្តចរិកទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី និងឥរិយាបទ ដេក ដើរ អង្គុយ ឈរ ប្រាសចាកនឹងចរិកលក្ចណៈរបស់ជាតិខ្មែរ
  • សម្ភារប្រើប្រាស់ច្រើនតែបរទេសនិយម មិនសូវចូលចិត្តប្រើប្រាស់នូវរបស់អ្វីដែលជារបស់ជាតិខ្លួន ។

ខ.  ក្នុងនាមជាបុគ្គលិកសិក្សាមួយរូប តើត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់វប្បធម៌ពាលាអាវាសែទាំងនោះដូចតទៅ ៖

  • បណ្ដុះស្មារតីស្រលាញ់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិឲ្យចូលជ្រៅក្នុងស្រទាប់យុវជន
  • ផ្សព្វផ្សាយសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិឲ្យបានច្រើន ជាងការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌បរទេសខ នៅគ្រឹះស្ថានសិក្សានានា និងទៅទីសាធារណៈ
  • ទប់ស្កាត់រាល់វប្បធម៌បរទេសណាដែលមិនផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិខ្មែរ
  • បង្កើតស្នាដៃនូវអ្វីដែលជារបស់ខ្លួនឲ្យបានច្រើនហើយមានលក្ខណៈសុក្រិត ល្អប្រណិតដែលជាទីពេញនិយមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ
  • ស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ ស្វ័យកែលម្អវប្បធម៌ជាតិឲ្យស៊ីជម្រៅថែមទៀត
  • រួបរួមគ្នាលើកតម្កើនសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិឲ្យបានព្រមៗគ្នា
  • អប់រំនិងចាត់វិធានការទៅលើទ្រឹស្ដីនៃព្រំប្រទល់នៃសិទ្ធិសេរីភាពយុវជន ពលរដ្ឋ ឲ្យយល់ពីសិទ្ធិនិងការទទួលត្រួវដើម្បីបំបាត់ភាពអាណាធិបតេយ្យឲ្យអស់ពីក្នុងសង្គមជាតិ ព្រមទាំងបំបាត់ការរំលោភសិទិ្ធ
  • អប់រំសីលធម៌ទាំងប្រាំ ( សីលធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន គ្រួសារ សង្គម វិជ្ជាជីវៈ​និងអន្តរជាតិ )
  • អប់រំសីលធម៌ដើម្បីសេចក្ដីថ្ងៃថ្នូរ ក្នុងការរស់នៅរបស់មនុស្ស
  • ខិតខំពន្យល់ហេតុផលនូវអ្វីដែលជាអសីលធម្ម និងកត្តាប៉ះពាល់ដល់ទំនៀម​ទម្លាប់ប្រពៃណីជាតិ
  • អប់រំឲ្យគេយល់ច្បាស់នូវអ្វីដែលជាលក្ចណៈជាតិ អត្តសញ្ញាណជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំផ្លាយវប្បធម៌ជាតិខ្មែរ
  • វាយបកនិងទប់ស្កាត់ឲ្យទាន់ពេលវេលា លើអ្នកបង្ករឲ្យមានការប្រព្រឹត្តល្បែងពាលាអាវាសែផ្ដេសផ្តាស ការទិទឹកចិត្តសិល្បករ ទិញស្នាដៃនិពន្ធបុរាណនានា ។

       ជាមួយវាយបក និងទប់ស្កាត់ឲ្យទាន់ពេលវេលាលើអ្នកណាមួយដែលមានបំណងមិនល្អចង់បំបាត់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិខ្មែរ ។

២. ក. បានជាអ្នកជ្រើសរើសមុខរបរវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀនព្រោះ ៖

  • គ្រូបង្រៀនជាមុខរបរមួយថ្លៃថ្នូរ ឧត្តុងឧត្តមហើយមានគុណប្រយោជន៍ចំពោះជាតិ មាតុភូមិក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍ (ដាំក្នុងសាលាផ្លែផ្កាក្នុងសង្គម )
  • គ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹង
  • គ្រូបង្រៀនជាបុព្វការីជន
  • គ្រូបង្រៀនគឺជាអ្នកកសាងសតិបញ្ញារបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាអ្នកការពារ និងដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនគឺជាអ្នកចិត្តបុណ្យដ៏ប្រសើរហើយជាអ្នកលះបង់ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន សម្រាប់ប្រទេសជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដ៏ភ្លឺស្វាង និងរុងរឿងរបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាម្ដាយឪពុករបស់សិស្សនៅលើផែនដី
  • គ្រូបង្រៀនជាបុគ្គលគួរឲ្យគោរព
  • គ្រូបង្រៀនជាឃ្លាំងសតិបញ្ញាតបស់ជាតិ
  • គ្រូបង្រៀនជាអ្នកកសាងកគ្រឹះជីវិតមនុស្សលោក ។

ខ. គរុនិស្សិត មកពីពាក្យ (គរុ​ +និស្សិត )

  • គរុ​ = គ្រូ ឬ គំរូ
  • និសិ្សត=គឺជាអ្នករៀនដែលសិ្ថតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គ្រូហើយជាអ្នកដែលមានកម្រិតយល់ដឹងខ្លួន
  • គរុនិស្សិតគឺជាអ្នករៀនផ្នែកគរុកោសល្យ ជាអ្នកវិជ្ជាជីវៈផ្នែកខាងគ្រួបង្រៀន ។

គ. ​រយៈពេលបណ្ដុះបណ្ដាលនៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យយើងត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាដួចជាតទៅ ៖

  • យកចិត្តទុកដាក់គោរពវិនិយនិងបទបញ្ជារបស់មហាវិទ្យល័យ
  • យកចិត្តទុកដាក់តាមដាន គិត​ សង្កេត ត្រិះរិះពិចារណាវិភាគធ្វើសំយោគ ប្រៀបធៀប​លើប្រធានបទនីមួយៗដែលលោកសាស្រ្តចារ្យដាក់ឲ្យ
  • ខិតខំប្ដូរយោបល់ស្ដាល់មតិអ្នកដទៃ ស្ដាប់ការណែនាំរបស់គណៈគ្រប់គ្រងមហាវិទ្យាល័យ ស្ដាប់ការណែនាំរបស់សាស្រ្តាចារ្យ
  • ខិតខំត្រង់ត្រាប់ស្ដាប់រាប់ពុទ្ធិទាំងទ្បាយ ដែលលោកសាស្ត្រាចារ្យផ្ដល់ជូន
  • ខិតខំសិក្សា និងស័្វយសិក្សាដើម្បីស្រាយបញ្ហា ដែលមានក្នុងប្រធានបទនីមួយៗ​ដើម្បីបញ្ចេញមតិផ្ទាល់ខ្លួនឲ្យអ្នកដទៃស្តាប់
  • ខិតខំបំពេញការងារដែលសាលាប្រគល់ជូនក៏ដូចជាកិច្ចការរបស់សាស្រ្តាចារ្យដើម្បីយកកិច្ចការទាំងនោះទៅប្រគល់ឲ្យទាន់ពេលវេលា
  • ខិតខំសិក្សានិងស័្វយសិក្សាស្រាវជ្រាវ
  • ចេះដកយកបទពិសោធល្អៗក្នុងការរៀន និងការបង្រៀន (សម្ភារឧបទេសគ្រប់គ្រាន់វិន័យសិក្សាការលើទឹកចិត្ត កិច្ចតែងការបង្រៀន )
  • ចេះវាយតម្លៃនិងកែលម្អឲ្យទាន់ពេលវេលាដើម្បីក្លាយជាគរុនិស្សិតល្អ និងក្លាយជាគ្រូបង្រៀនដ៏ល្អនៅពេលអនាគត ។

Read More


2018-08-27 17:05

វិញ្ញាសាវប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡងគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម (វិញ្ញាសាទី១)

#Tages: វប្បធម៌ទូទៅ ត្រៀមប្រឡង គ្រូបង្រៀន កម្រិតឧត្តម

១. ហេតុអ្វីបានជាអ្នកចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀន ? ព្រោះអ្វី ?

២. . តើអ្នកធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីបង្ហាញថា អ្នកស្រឡាញ់មនុស្សដទៃដូចស្រឡាញ់ខ្លួនឯង ?

     . ការយោគយល់ ការសន្ទោសប្រោសប្រណីរវាងមនុស្ស និងមនុស្សបានផ្ដល់ផលប្រយោជន៍អ្វីដល់សង្គមជាតិ ?

៣. ប្រទេសជាតិមួយអភិវឌ្ឍទៅអាស្រ័យដោយធនធានមនុស្ស ? ចូរបកស្រាយបំភ្លឺអោយបានក្បោះក្បាយ ។​

ចម្លើយ

១. មូលហេតុដែលខ្ញុំចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀន ៖

  • ចង់អោយយុវជនជាអ្នកបន្តវេនពីមនុស្សជាទីសង្ឃឹម និងជាសាសរទ្រូងប្រទេសជាតិ
  • អប់អោយមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ​
  • អប់អោយមានសីលធម៌ និងគុណធម៌ល្អ
  • អប់អោយមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​
  • អប់រំឲ្យមានសុខភាពមំាមួន
  • អប់រំឲ្យមានមនសិការខ្ពស់ប្រទេសជាតិ
  • អប់រំឲ្យមានសាមគ្គីភាពល្អ
  • អប់់រំឲ្យមានល្បិច​និងវិធីសាស្រ្តសម្រាប់ផ្ដល់ចំណេះដឹង​ និងអប់រំដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយក្លាយជាពលរដ្ឋល្អពិតប្រាកដ
  • អប់ឲ្យយល់ដឹងពីបរិស្ថានល្អ
  • ខិតខំស្រាវជ្រាវចំណេះដឹងថ្មីៗ និងផ្តល់បទពិសោធន៍ល្អទៅដល់អ្នកបន្តវេន
  • ចេះស្វ័យអភិវឌ្ឍខ្លួនឥតឈប់ឈរ
  • ម៉្យាងទៀតគ្រូរបង្រៀនជា ៖
  • ជាអ្នកដឹងនាំខាងសតិបញ្ញាមនុស្ស
  • ជាអ្នកកសាងសង្គមជាតិ គ្រូល្អនាំឲ្យយុវជនល្អនាំឲ្យប្រជាជនមានការរីកចម្រើន ថ្លៃថ្លូរ និងរុងរឿង
  • ជាអ្ន​កកសាងធនធានមនុស្សសម្រាប់អភិវឌ្ឍប្រទេស
  • ជាអ្នកបង្ហាញផ្លូវឆ្ពោះទៅរកសនិ្តសុខ សេចក្ដីថ្លៃថ្នរ និងសុភមង្គល
  • ជាវិស្វករខាងសតិញ្ញារបស់ជាតិ
  • ជាអ្នកកសាងគុណធម៌និងគុណភាពរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម
  • ជាគ្រូពេទ្យបំបាត់រោគល្ងង់ខ្លៅលើផែដី
  • ជាអ្នកសង់គ្រឹះរបស់មនុស្សយើង ។​

២. ក. ដើម្បីបង្ហាញថា យើងថាស្រលាញ់មនុស្សដទៃដូចស្រលាញ់ខ្លួនឯងយើងត្រូវ ៖

  • គោរពសិទិ្ធប្រជាធិតេយ្យ
  • ការពារសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស
  • ប្រកាន់ព្រហ្មវិហារធម៌
  • អប់ណែនាំដទៃឲ្យដើរផ្លូរល្អ ។

. ការយោគយល់ការសន្ទោសប្រណីរវាងមនុស្ស និងមនុស្សបានផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិដូចជា ៖

  • សុខសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន​​ សង្គម និងមានសាមគ្គីភាពល្អ
  • សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ កិត្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់ឧត្តុងឧត្តម
  • ពលរដ្ឋល្អក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ
  • សង្គមមានការអភិវឌ្ឍ ។

៣. ប្រទេសជាតិមួយអភិវឌ្ឍទៅបានអាស្រ័យដោយធនធានមនុស្ស​ ៖ ធនធានមនុស្សជាប្រភពថាមពលមនុស្សដ៏សំខាន់ក្នុងកិច្ចអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ។

  • បកស្រាយគំនិតប្រធាន ទាមទារនូវគំនិតយ៉ាងគឺ ៖
  • ការបណ្ដុះបណ្ដាលនូវបញ្ញាស្មារតី ទាក់ទងនឹងការត្រិះរិះពិចារណា ចេះថ្លឹមថ្លែងវែកញែកបណ្តាលចំណេះវិជ្ជានានា គូបផ្សំសីលធម៌ គុណធម៌ ពោលគឺមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងប្រព័ន្ធខួរក្បាល (ចំណេះដឹងទូលាយ បច្ចេកទេស វិទ្យាសាស្រ្ដទំនើប មានចំណេះធ្វើនិងបទសោធន៍សិក្សា ស្រាវជ្រាវ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ មនសិការជាតិ សាមគ្គីល្អ គតិយុត្តិធម៌ រហ័សរហួន ឈ្លានវៃ )​ ។​
  • ការបណ្ដុះបណ្ដាលនូវផ្លូវចិត្តគំនិត ឆន្ទៈមោះមុតប្រយុទ្ធយ៉ាងអង់អាចក្នុងកិច្ចការអភិវឌ្ឍព្រទេសជាតិទប់ទល់នឹងសកម្មភាព អសកម្មភាព ស្ដែងចេញជាស្មារតី សាមគ្គីជាតិ អហិង្សា បង្កើតនូវការស្រលាញ់ ថែរក្សាការពារនូវអត្តសញ្ញាណជាតិ ដែលជាព្រលឹងរបស់មាតុភូមិ
  • ស្នាដៃ ដែលជាទេពកោសល្យរថបស់បុគ្គលគ្រប់រូបគឺជា​កោសិការបស់សង្គម បុគ្គលម្នាក់ៗត្រួវតែធ្វើអ្វីដែលជាគុណប្រយោជន៍ដល់សង្គម និងខ្លួនឯងរស់មិនទង្ងន់ផែនដី ។​ មិនប្រកាន់វណ្ណៈឋានៈពណ៌សម្បុរ និន្នាការនយោបាយ​ជំនឿសាសនា ស្ថាបនិក ដ៍សកម្ម ក្នុងការកសាងនូវប្រវត្តិសាស្រ្ដសង្គមជាតិ
  • អប់រំនិងបណ្ដុះបណ្ដាលលើកាយសម្បទារ សុខភាពអនាម័យ បុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ នូវទស្សនៈហូបស្អាត ផឹកស្អាត រស់នៅស្អាត នាំឲ្យទទួលបាននូវសុខភាពមាំមួន កម្លាំងខ្លាំងក្លាប្រាជ្ញាឈា្លសវៃនាំឲ្យភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិបានជឿនលឿន ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន រួចសេចក្ដីចំណុចសំខាន់ៗដូចបានពោលខាងលើគឺជាប្រភពដើមជំនុញដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ឈានឆ្ពោះដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិដែលពុំអាចចំណុចណាមួយបានឡើយ ។

វិញ្ញាសាទី២

Read More


2018-08-10 22:29

ចូរប្អូនពន្យល់បកស្រាយឲ្យបានក្បោះក្បាយ អំពីបុព្វហេតុនៃល្បាយភាសាខ្មែរ។ ចូរពន្យល់ដោយលើកឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ឲ្យបានក្បោះក្បាយ។

#Tages: សំណេរ បុព្វហេតុ ល្បាយ

     សេចក្តីអធិប្បាយ  ក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ មនុស្សមិនអាចរស់នៅឯកោតែឯកឯងដោយគ្មានទំនាក់ទំនង ឬពុំមានចងសម្ព័ន្ធទាក់ទាបជាមួយអ្នកដទៃបានឡើយ ។ ជាចាំបាច់មនុស្សត្រូវការទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក ការទំនាក់​ទំនង នេះគេតែងប្រើនូវវិធីផ្សេងៗ ក្នុងនោះយើងឃើញថាការប្រើភាសាវាជាវិធីចាំបាច់ និងសំខាន់បំផុតក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា។ ភាសាជាមធ្យោបាយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងគ្នារវាងបុគ្គលម្នាក់ ទៅបុគ្គលម្នាក់ គ្រសារមួយទៅត្រសារ ឬជាតិសាសន៍មួយទៅជាតិសាសន៍មួយទៀត។ ការទំនាក់ទំនងជាតិសាសន៍មួយទៅ ជាតិសាសន៍មួយទៀត ធ្វើឲ្យសាធៈឥទ្ធិពលលើគ្នាទៅវិញទៅមក ជាហេតុជំរុញឲ្យលេចឡើង នូវល្បាយភាសា។ ចំណែកភាសាខ្មែ់ជាភាសាដែលមានវ័យចំណាស់ផងដែរ ដូចនេះល្បាយភាសាកំកើតមានដែរ។
     តើអ្វីខ្លះជាបុព្វហេតុដែលនាំឲ្យមានល្បាយភាសាខ្មែរដើម្បីជាជំនួដល់ ការបកស្រាយខ្លឹមសារប្រធាន ឲ្យបានស៊ីជម្រៅយើងគប្បីយល់ន័យនៃពាក្យ បុព្វហេតុ និងល្បាយភាសាខ្មែរមុនសិបុព្វហេតុហេតុខាងដើមដំណើរដើម គឺហេតុឬដំណើរដែលបណ្តាលឡើងជាមុន។ល្បាយភាសាខ្មែរ គឺសំដៅលើភាសាដទៃទៀតដែលនៅលាយក្នុងភាសា​ខ្មែរ។ ដូចនេះ បុព្វហេតុនៃល្បាយភាសាខ្មែរ គឺថាហេតុដើម ឬសេចក្តីដើមនៃ ការលាយឡំភាសាដទៃក្នុងភាសាខ្មែរមានន័យថាបុព្វហេតុដើម ដែលធ្វើ ឲ្យភាសាខ្មែរសុរភិតជាល្បាយភាសាឬធ្វើឲ្យមានភាសាជាតិសាសន៍ផ្សេងៗទៀតចូលមកចម្រុះនៅលាយឡំក្នុងភាសាខ្មែរ។ យើងឃើញថាមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ភាសាខ្មែរមានចំណាស់ណាស់ទៅហើយ ហើយឆ្លងកាត់ការវិវត្តបីលើកធំៗរួចហើយ ដូច្នេះភាសាខ្មែរពិតជាកើតមាល្បាយភាសា។ ដោយសាភាសាខ្មែរមានវ័យចំណាស់បែបនេះ ញ៉ាំងឲ្យភាសាផ្សេងៗ នៅក្នុងភាសាខ្មែរក៏មាន ច្រើន ដែបុព្វហេតុដែលនាំឲ្យកើតល្បាយភាសាខ្មែរក៏មានច្រើនដែរ។ ជាក់ស្តែងល្បាយភាសាកើតមានតាមរយៈបុព្វហេតុ៖បច្ចេកវិទ្យាពិភពលោក ដោយសារវិទ្យាសាស្ត្រពិភពលោកកំពុងតែរីកចម្រើន យើងឃើញថាឧបករណ៍ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗផលិតតាមស្តង់ដា​បច្ចេកវិទ្យា។ឧបករណ៍ និងសម្ភារៈទាំងនោះខ្មែរយើងបាននាំយកមកប្រើប្រាស់ ដោយពុំបានបង្កើតពាក្យជាភាសាខ្មែរទាំងអស់សម្រាប់ហៅទេ ឬអាចបង្កើតពាក្យទាន់ពេលវេលា ដូច្នេះខ្មែរយើងក៏ប្រើប្រាស់ភាសាអន្តរជាតិទៅតាមនោះដែរ។ជាក់ស្តែងមានពាក្យ កុំព្យូទ័រ ខល ដោនឡូត កូពី ព្រីន គូល័រមេម៉ូរី...។ ការធ្វើជំនួញឆ្លងប្រទេស: ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នារវាងជាតិសាសន៍ពីរផ្សេងគ្នាបានធ្វើឲ្យភាសាជះឥទ្ធិពលដល់គ្នាទៅវិញទៅមក ជាហេតុនាំឲ្យខ្មែរយើងទទួលយកភាសាជាតិសាសន៍ ដទៃមក ដើម្បីធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលក្នុងការទំនាក់ទំនងមុខរបរជំនួញផ្សេងៗ ។ ឧទាហរណ៍ខ្មែរនាសទៅលក់នៅស្រុកយួន ខ្មែរនិយមហៅសម្ភារៈមួយស្រេចសម្រាប់យកចាក់បាវ បង្គវយកមកពិនិត្យ។ ក្រៅពីតាមភាសាវៀតណាមថា ឆាំង"។ "ឆាំង" គឺបំពង់តូចល្មមឥណ្ឌាផងដែរតាមរយៈពាណិជ្ជករឥណ្ឌា ដែលមកធ្វើជំនួញនេះ ខ្មែរ យើងនៅសម័យនគរភ្នំបាន ទួលឥទ្ធិពលភាសានៅប្រទេសខ្មែរ។ ការហូរចូលនៃសាសនា: ការផ្សព្វផ្សាយនិងការហូរចូលនៃសាសនា គឺបាននាំមកជាមួយនូវភាសាផងដែរ។ ជាក់ស្តែង ភាសាបាលី- ហូរចូលតាមរយៈពុទ្ធសាសនាហិនយាន។ ភាសាបាលីមាន វិចារណញ្ញាណពហុវចនៈ ។ ឯភាសាសំស្ក្រឹតវិញ ហូរចូលក្នុងភាសាខ្មែរតាមយសាសនាព្រាហ្មណ៍ និងពុទ្ធសាសនាមហាយានដូចជាពាក្យ បុស្ស មិត្រ ប្រយោជន៍ ប្រទេស... ។ ល័ក្ខខ័ណ្ឌសង្គម: ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាយើង ស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមនិយមបារាំង ប្រមាណកៅសិបឆ្នាំ និងដោយសាការគាបសង្កត់ពីសំណាក់បារាំងដែលបង្ខំឲ្យប្រើប្រាស់ភាសាបារាំងជាផ្លូវការនោះ ភាសាបារាំងក៏បានជ្រៀតចូលក្នុងភាសាខ្មែរយើងយ៉ាងច្រើន ដូចជា ពាក្យសឺមី កាហ្វេ កាតស៊ីម៉ង់ត៍ ម៉ែត្រ លីត្រ កុងស៊ុល អំពែ វ៉ាលី ជាដើម។ឥទ្ធិពលភាសារបស់ប្រទេសជិតខាង; ការប្រាស្រ័យទាក់ទងនឹងប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់ នាំឲ្យមានការប៉ះ
ឥទ្ធិពលនៃភាសា និងវៀតណាមជាដើម។ ជាក់ស្ដែងភាសាថៃ ខុនហ្នឹង ខុន ខុនណាង តក ថៃ ខ្វាម ជាដើម។ ឯភាសាឡារវិញមាន ពាក្យតែន កាតាក ឡាំ... ។ ភាសាចិនមាន កាវ កុង ចែវ ខៀវគុយទាវ កៅអី ...។ ភាសាវៀតណាមញ៉ាក់ ចាវ ខ្វែវ បាញ់ឆែវ បាញ់ហយជាដើម។
     សរុបសេចក្តីមក ល្បាយភាសាកើតឡើងដោយសារការធ្វើជំនួញ បុព្វហេតុសាសនា របបសង្គម ភាពសម្បូរបែបនៃបច្ចេកវិទ្យា និងប្រទេសដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់គ្នាជាដើម។ទាំងនេះសុទ្ធសឹងជាបុព្វហេតុដែលនាំឲ្យមានល្បាយភាសាយើងឃើញថា ល្បាយភាសាមានបុព្វហេតុមកពីកត្តាជាកើតឡើង។ យោងទៅលើខ្លឹមសារនៃការបកស្រាយខាងលើច្រើន ក្នុងនោះភាសាខ្មែរយើងក៏ជាភាសាមួយដែលមានល្បាយភាសាដទៃ ជាច្រើនផងដែរ។ ដោយសារភាសាខ្មែរមានល្បាយភាសាជាច្រើន ចូលមកលាយឡំនេះ ហើយ ទើបភាសាបច្ចុប្បន្នមិន ទាន់មានការរីកចម្រើន។
     ដូចនេះក្នុងនាមយើងជាកូនខ្មែរ គេខិតខំរៀនសូត្រពីភាសាជាតិខ្លួនឲ្យបានចេះដឹងច្បាស់លាស់ ព្រមទាំងយក្បោះការពារភាសាខ្មែរយើងឲ្យបានគង់វង្សស្ថិតស្ថេរជារៀងដរាប ហើយចេះមានមាទនភាព និងលើកស្ទួយភាសាខ្មែរគ្រប់ពេលវេលា។ម្យ៉ាងទៀត កូនខ្មែរគ្រប់រូបគួរយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរក្នុងការ
ប្រើប្រាស់ភាសាជាតិឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងមានការបង្កើតពាក្យថ្មីសំរាប់ប្រើប្រាស់ឲ្យមានភាពសំបូរបែប ទៅតាមសង្គមថ្មី បច្ចេកវិទ្យាទំនើប មិនឲ្យចាញ់បរទេសឡើយ។

Read More


2018-06-01 12:02

ត្រៀមប្រឡងឆមាសទី១ ទី២ និងថ្នាក់ជាតិ សីលធម៌ ពលរដ្ឋ (វិញ្ញាសាទី១២)

#Tages: ត្រៀមប្រឡង វិញ្ញាសា ពលរដ្ឋ សីលធម៌

ត្រៀមប្រឡងឆមាសទី១ ទី២ និងថ្នាក់ជាតិ សីលធម៌ ពលរដ្ឋ

 

I.ចូរផ្គូរផ្គង A និង B ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ

A                                                                      B

ក.សិទ្ធិរស់រានមានជីវិត                                      ១.មុសាវាទា

ខ.សិទ្ធិរស់នៅថ្លៃថ្នូរ                                           ២.បាណាតិបាតា

គ.សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធ                                      ៣.សុរាមេរ័យ

ឃ.សិទ្ធិទទួលព័ត៌មានពិត                                   ៤.អទិន្នាទានា

ង.សិទ្ធិកសាងគ្រួសារ                                          ៥.កាមេសុមិច្ឆាចារា

---> ២

---> ៤

---> ៣

---> ១

---> ៥

 

II.ចូរបំពេញល្បះខាងក្រោមឱ្យបានត្រឹមត្រូវៈ

១.សម្មាសតិ សម្មាវាយាមៈ និងសម្មាសមាធិ រូមគ្នាបង្កើតបានជា ...សមាធិ...។

២.បណ្តឹងមានគោលបំណងផ្តន្ទាទោសរាល់អំពើដែលខូចសណ្តាប់ធ្នាប់និងសន្តិសុខសាធារណៈរបស់សង្គមគេអាចហៅថាបណ្តឹង ...ព្រហ្មទណ្ឌ...។

៣.អ៊ីស្លាមសាសនាមានកំណើតនៅ ...ប្រទេសអារ៉ាប់... គ្រិស្តសាសនាមានកំណើតនៅ ...ប្រទេសស៊ីរី... ចំណែកពុទ្ធសាសនាមានកំណើតនៅ ...ប្រទសឥណ្ឌា...។

៤.មនុស្ស និង សត្វមានលក្ខណៈដូចគ្នាត្រង់ ...ចង់រស់ខ្លាចស្លាប់...។

៥.ជនជាតិផ្សេងៗដែលស្នាក់នៅប្រកបមុខរបរក្នុងប្រទេសណាមួយជា ...ជនអន្តោប្រវេសន៍...។

 

III.តើអភិបាលកិច្ចល្អមានន័យដូចម្តេច?

រដ្ឋបាលរបស់ស្ថាប័នសាធារណៈ មុខងារគ្រប់គ្រងដឹកនាំ និងចាត់ចែងរាល់កិច្ចការរបស់ប្រជាជននៅគ្រប់កម្រិតទាំងអស់។

 

IV.តើប្រាសាទបុរាណខ្មែរមានប៉ុន្មានប្រភេទ? អ្វីខ្លះ?

ប្រាសាទបុរាណខ្មែរមានច្រើនប្រភេទណាស់ដូចជាៈ

  • ប្រាសាទដែលមានប្រាង្គតែមួយ ហើយសង់ដាច់តែឯង
    ឧទាហរណ៍ៈ ប្រាសាទភ្នំបាសិត ប្រាសាទភូមិប្រាសាទ។
  • ប្រាសាទដែលមានប្រាង្គច្រើនសង់នៅលើខឿនតែមួយជាន់
    ឧទាហរណ៍ៈ ប្រាសាទលលៃ ប្រាសាទព្រះគោ
  • ប្រាសាទដែលសង់លើដីរាបស្មើគ្នាខឿនទេគឺសង់ផ្ទាល់នឹងដី
    ឧទាហរណ៍ៈ ប្រាសាទភ្នំប្រាសាទ ប្រាសាទព្រះខាន់
  • ប្រាសាទភ្នំ សង់ខ្ពស់ដូចភ្នំ មានខឿនច្រើនជាន់
    ឧទាហរណ៍ៈ ប្រាសាទបាខែង ប្រាសាទបាគង ប្រាសាទបាពួន។

 

V.តើរបាំប្រពៃណីខ្មែរចែកជារបាំបែបណាខ្លះ?

របាំប្រពៃណីខ្មែរចែកជាៈ

  • របាំប្រជាប្រិយៈ មានរបាំទន្សោង របាំគ្រុត របាំគោះអង្រែ របាំយីកេ របាំឆៃយ៉ាំ របាំរាំវង់ របាំក្ងោក...។
  • របាំតន្ត្រីៈ មានរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ដែលគេនិយមលេងតែនៅក្នុងវាំង គេហៅថា ល្ខោនហ្លួង ក្នុងនោះមានរបាំ ថ្វាយព្រះពរ ទេពមនោរម្យ មេអំបៅ របាំស្វា និងរាំដាវ របាំអប្សរា...។

Read More


2018-06-01 12:00

ត្រៀមប្រឡងឆមាសទី១ ទី២ និងថ្នាក់ជាតិ សីលធម៌ ពលរដ្ឋ (វិញ្ញាសាទី១១)

#Tages: ត្រៀមប្រឡង វិញ្ញាសា ពលរដ្ឋ សីលធម៌

ត្រៀមប្រឡងឆមាសទី១ ទី២ និងថ្នាក់ជាតិ សីលធម៌ ពលរដ្ឋ

 

I.ចូរបំពេញល្បះខាងក្រោមឱ្យបានត្រឹមត្រូវៈ

១.បញ្ញា គឺជាសិល្បៈសម្រាប់បង្កើតប្រព័ន្ធអរូបីកម្មនៅចំពោះមុខស្ថានភាពមួយ ហើយបញ្ចូលប្រព័ន្ធអរូបីទាំងនោះទៅក្នុងស្ថានភាពរូបីមួយ។ ការលើកឡើងនេះជាទស្សនៈរបស់លោក ...ដឺឡាក្រ័រ...។

២.ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណតិ្តទី៣ បានប្រព្រឹត្តទៅនៅ ថ្ងៃទី ០៣ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១២...។

៣.ការទទួលខុសត្រូវ និងការឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការជួយជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឃឃុំ សង្កាត់ជាភារកិច្ចរបស់ ...ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់...។

៤.បញ្ញាទ្រឹស្តីកើតចេញពី ...គំនិតអរូបី...។

៥.រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺបានកើតឡើងដោយសារ ...ការបោះឆ្នោត...។

 

II.ចូរផ្គូរផ្គង A និង B ឱ្យបានត្រឹមត្រូវៈ

A                                              B

១.ឆន្ទៈ                                                  ក.កម្លាំងចិត្តនាំឱ្យមនុស្សធ្វើសកម្មភាពដោយការគិត

២.រូបភាព                                              ខ.ភាពនៃពុទ្ធិដំបូង

៣.អព្ភន្តរភាព                                        គ.ខ្នាតគំរូនដែលមនុស្សត្រូវយល់ដឹងនិងគោរព

៤.សិទ្ធិមនុស្ស                                       ឃ.លក្ខណៈនៃសេចក្តីប្រាថ្នា

៥.តម្លៃ                                                 ង.លំនឹកគិតរបស់ចិត្តនៅរកវត្ថុអ្វីមួយ

                                                            ច.សិក្សាពីតម្លៃនៃកុសល

-----> ក

----> ង

----> ខ

----> គ

----> ឃ

 

III.តើការនាំចូលទំនិញពីបរទេសផ្តល់គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដូចម្តេចខ្លះ?

ការនៃចូលទំនិតញពីបរទេសផ្តល់គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដូចជាៈ

ក.គុណសម្បត្តិ

បំពេញកង្វះខាតក្នុងការប្រើប្រាស់របស់មនុស្សក្នុងសង្គម ម៉្យាងទៀតដើម្បយកមកកែច្នៃ ឬប្រើប្រាស់ឈានទៅរកការអភិវឌ្ឃន៍សង្គមជាតិនៅពេលអនាគត។

ខ.គុណវិបត្តិ

ខូចសុខភាពព្រោះការនាំចូលទំនិញមួយចំនួនដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ការនាំចូលនូវគ្រឿងញៀន (ស្រា បារី សារជាតិញៀន...) នាំឱ្យមនុស្សក្នុងសង្គមបង្កចលាចលក្នុងសង្គម ម៉្យាងវិញទៀតការនាំចូលផលិតផលដែលក្នុងស្រុកមាន ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្មានការងារធ្វើ និងបាត់ចំណូលរបស់ប្រជាជន។

 

IV.តើច្បាប់មានមុខងារអ្វីខ្លះនៅក្នុសង្គមជាតិ?

ច្បាប់មានមុខងារសំខាន់នៅក្នុងសង្គមដូចជាៈ

  • ច្បាប់ជាអ្នកការពារសិទ្ធិសេរីភាពរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម
  • ជាអ្នករកយុត្តិធម៌
  • ជាអ្នករៀបចំ និងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់នៅក្នុងសង្គម
  • ជាព្រំដែនកំណត់សិទ្ធិ និងករណីយកិច្ច
  • ជាអ្នកកំណត់តម្រូវការ និងផលប្រយោជន៍
  • សរុបសេចក្តីមកគឺច្បាប់មានភារកិច្ចហាមប្រាម និងការពារ។

 

V.តើធម្មជាតិរបស់មនុស្សមានទំនោរប៉ុន្មានបែប? អ្វីខ្លះ?

ធម្មជាតិរបស់មនុស្សមានទំនោរ ៥ បែបគឺៈ

  • ទំនោរសរីរាង្គៈ ជាទំនោរដែលទាក់ទងនឹងធម្មជាតិរបស់យើងដែលជាភាវរស់ដូចជាការស្រកឃ្លាន។
  • ទំនោរអន្តរបុគ្គលៈ ទំនោរមានទំនាក់ទំនងរវាងញាណ និងញាណ ពោលគឺឆ្លងនិងសមាណចិត្ត និងសមាណចិត្ត។
  • ទំនោរសង្គមៈ ជាទំនោរកើតពីអនុស្សាវរីយ៍ទាំងឡាយដែលមនុស្សធ្លាប់មាន
  • ទំនោរឧត្តមគតិៈ ជាទំនោរដែលបណ្តុះនូវតម្លៃរបស់មនុស្ស។ ទំនោរនេះមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងសច្ចភាព។
  • ទំនោរផ្ទាល់ខ្លួនៈ ជាទំនោរដែលមានកម្រិតខ្ពស់ស្មុគស្មាញ ស៊ាំញាំ។ ជាទូទៅទំនោរនេះមានលក្ខណៈបុគ្គលនិយម។

 

VI.តើប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាយើងមានចំណុចសំខាន់ចំពោះនយោបាយអ្វីខ្លះ?

ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាមានចំណុចសំខាន់ចំពោះនយោបាយដូចជាៈ

  • រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា រាជរដ្ឋាភិបាលកើតឡើងដោយការបោះឆ្នោត។
  • ប្រជារាស្ត្រមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ជំនឿសាសនា និងសេរីភាពសារព័ត៌មាន។
  • ពលរដ្ឋម្នាក់ៗមានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់។
  • ពលរដ្ឋម្នាក់ៗមានសិទ្ធិធ្វើបាតុកម្មអហិង្សាដោយសន្តិវិធី។
  • តុលាការមានភាពឯករាជ្យមិនចំណុះឱ្យស្ថាប័នណាមួយឡើយ។
  • មន្ត្រី និង ប្រជារាស្ត្រមានករាអនុវត្តច្បាប់យ៉ាងល្អ ប្រទេសនឹងក្លាយជានីតិរដ្ឋមួយយ៉ាងប្រសើរជាទីបំផុត។

Read More


About សីលធម៌

Question: 1220

Article: 28


More

×

×

Tips to earn more points:

  • Get 2 point for each question.
  • Learn more how to earn point quickly with Point Center

Login

×

One more step

Please login to share your idea

Register Login